Vereniging

Alle verenigingen zijn rechtspersoon, dat wil zeggen: zelfstandige dragers van rechten en plichten.

  1. De verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid; en
  2. De verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid.

De vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid

Dit is een vereniging waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Deze vereniging kan geen registergoederen (onroerend goed) verkrijgen en kan ook geen erfgenaam zijn.

De bestuurders van deze vereniging zijn naast de vereniging hoofdelijk verbonden voor schulden uit een rechtshandeling die tijdens hun bestuur  opeisbaar worden.

Het is van belang dat deze vereniging in het Handelsregister bij de Kamer van Koophandel wordt ingeschreven en dat haar statuten – als die op schrift zijn gesteld – op het kantoor van het Handelsregister worden neergelegd, want pas als dat is gebeurd, geldt de hiervoor genoemde aansprakelijkheid van bestuurders alleen voorzover de wederpartij aannemelijk maakt, dat de vereniging niet aan haar verplichting zal voldoen.

De inschrijving in het Handelsregister is echter niet verplicht.

De vereniging met volledige rechtsbevoegdheid

Dit is de vereniging, waarvan de statuten zijn opgenomen in een notariële akte. Zij kan registergoederen verkrijgen en kan erfgenaam zijn.

Het bestuur van de vereniging is verplicht haar te doen inschrijven in het Handelsregister en daar een authentiek afschrift van de statuten te deponeren. Zolang dat niet is gebeurd, is iedere bestuurder voor een rechtshandeling waardoor hij de vereniging verbindt, naast de vereniging hoofdelijk aansprakelijk.

Als de statuten van een vereniging in een notariële akte zijn opgenomen, moet in die statuten worden voorkomen:

  • De naam van de vereniging en de plaats van vestiging;
  • Het doel van de vereniging;
  • De verplichtingen die de leden tegenover de vereniging hebben, of de wijze waarop zodanige verplichtingen kunnen worden opgelegd;
  • De wijze van bijeenroeping van de algemene vergadering;
  • De wijze van benoeming/ontslag van de bestuurders; en
  • De bestemming van een batig saldo na ontbinding van de vereniging.

==========

Naast statuten hebben verenigingen meestal een Huishoudelijk Reglement. Hierin kunnen praktische zaken worden geregeld. Dit reglement behoeft niet in een notariële akte te worden opgenomen.

==========

Het doel van de vereniging kan van alles zijn:

Het in gezamenlijk verband beoefenen van een hobby of sport, de behartiging van de belangen van een bepaalde groep mensen (een bewonersvereniging; een patiëntenvereniging), de bestrijding van een misstand, het promoten van een wenselijk geachte activiteit of verandering, kortom het doel kan van alles zijn.

Het doel mag echter nooit in strijd met de wet zijn of gericht zijn op verstoring van de openbare orde of aantasting van de goede zeden; het doel van de vereniging mag ook niet zijn het maken van winst ter verdeling onder de leden. Een vereniging mag wel winst maken, maar die winst moet altijd ten goede komen aan het doel der vereniging.

==========

Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid kunnen  zoals gezegd erfgenaam zijn; ook  kunnen zij als legataris goederen of gelden uit een nalatenschap verkrijgen; voor verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid geldt, dat zij alleen als legataris uit een nalatenschap gelden of  goederen (met uitzondering van registergoederen) kunnen verkrijgen.

Verenigingen die een sociaal belang behartigen en verenigingen die door de belastingdienst zijn aangemerkt als instellingen die uitsluitend/nagenoeg uitsluitend een algemeen nut beogen zijn onder voorwaarden vrijgesteld van de betaling van erfbelasting en schenkingsrecht.

Voor verenigingen die een sociaal belang behartigen (denk bijvoorbeeld aan een sportclub of een amateur-muziekgezelschap) betekent dit:

  • Dat uit de statuten moet blijken dat de vereniging een sociaal belang behartigt;
  • Dat de feitelijke werkzaamheden van de vereniging moeten overeenkomen met de doelstelling;
  • Dat de vereniging niet aan winstbelasting mag zijn onderworpen c.q. daarvan is vrijgesteld;
  • Dat de leden van het orgaan dat het beleid bepaalt, geen beloning ontvangen (normale onkostenvergoeding en vacatiegeld – niet te verwarren met vakantiegeld – mag wel);
  • Dat de instelling moet zijn gevestigd in de EU, op Curacao, St. Maarten, de Bes-eilanden, Aruba of in een andere bij ministeriële regeling aangewezen mogendheid;
  • Dat aan de verkrijging niet een opdracht mag zijn verbonden die aan de verkrijging de aard ontneemt te zijn geschied in het sociaal belang.

Voor een vereniging die door de belastingdienst is aangemerkt als een uitsluitend/nagenoeg uitsluitend het algemeen nut beogende instelling, geldt de vrijstelling van erfbelasting en schenkingsrecht voorzover aan de verkrijging niet een opdracht is verbonden die aan de making het karakter ontneemt te zijn geschied in het algemeen belang.

==========

Het bestuur van de vereniging wordt uit de leden benoemd. De statuten kunnen echter bepalen dat bestuurders ook niet-leden kunnen zijn.

De benoeming van het bestuur geschiedt door de algemene vergadering.

De statuten kunnen de wijze van benoeming ook anders regelen, mits de leden middellijk of onmiddellijk aan de stemming over de benoeming kunnen deelnemen.

De statuten kunnen bepalen dat een of meer bestuurders door anderen dan de leden worden benoemd.

Tenzij de statuten anders bepalen:

  • Beslist het bestuur over de toelating van een lid (bij niet-toelating kan de algemene vergadering alsnog tot toelating besluiten);
  • Kan het bestuur het lid zijn lidmaatschap opzeggen (o.m. in de gevallen die  de statuten noemen).

Het bestuur is belast met het besturen van de vereniging; de statuten kunnen aan deze bevoegdheid beperkingen verbinden.

Het bestuur is alléén bevoegd te besluiten tot o.m. aankoop, verkoop of bezwaring van onroerend goed, als dat uit de statuten voortvloeit. Is dat niet zo, dan is het aan de algemene vergadering deze besluiten te nemen.

Het  voltallige bestuur vertegenwoordigt de vereniging tegenover derden. De statuten kunnen de vertegenwoordigingsbevoegdheid bovendien toekennen aan een of meer bestuurders.

==========

Alle leden die niet geschorst zijn hebben toegang tot de algemene vergadering en hebben daar ieder tenminste één stem.

Aan de algemene vergadering komen in de vereniging alle bevoegdheden toe, die niet door de wet of de statuten aan andere organen (zoals het bestuur) zijn opgedragen.

Alléén de algemene vergadering kan het besluit nemen de statuten te wijzigen of de vereniging te ontbinden.

De statuten kunnen bepalen, dat de algemene vergadering zal bestaan uit afgevaardigden die door en uit de leden worden gekozen. (Dit is vaak het geval bij zeer grote verenigingen).